Realizacja zadań związanych ze sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Gminy Puck. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Puck na lata 2021-2028,
Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej dla Gminy Puck na lata 2024-2029,
Gminny Program Wspierania Rodziny w Gminie Puck na lata 2021-2028,
Wieloletni program osłonowy w zakresie dożywiania "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028,
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminy Puck na lata 2024-2025.
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2024 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pucku związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców.
Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego z 23 maja 2024 r.
Na rosnącą tendencję wpłynęło również przedłużenie kolejnych regulacji wspierających polskie rodziny w postaci dodatku osłonowego niwelującego koszty energii, gazu i żywności, który w 2024 r. charakteryzował się większą kwotą wydatkowaną z budżetu gminy na ten cel niż w roku poprzednim.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, ustaw o dodatku osłonowym, elektrycznym czy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Wysokość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie GOPS
Wartość zadań związanych
z usługami opiekuńczymi
Obecna struktura organizacyjna Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2024 r. GOPS wydatkował 23.388.678 zł.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są:
środki własne gminy,
dotacje do zadań własnych,
oraz dotacje do zadań zleconych.
W trakcie 2024 r. GOPS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo, pozyskano środki oraz inne świadczenia ze źródeł zewnętrznych, m.in. na realizację programu "Posiłek w szkole i w domu", "Opieka wytchnieniowa" czy "Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej". Ponadto, w ramach prowadzonej działalności statutowej GOPS w swojej bieżącej pracy realizował projekty socjalne i działania środowiskowe, m.in. poprzez współpracę z Gminnym Zespołem Interdyscyplinarnym czy Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Puck.
Budżet Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pucku w 2024 r.
Najczęściej występującymi powodami korzystania z pomocy społecznej w Gminie Puck w 2024 r. były niepełnosprawność i ubóstwo. Należy przy tym zaznaczyć, że rodzina mogła korzystać z pomocy z powodu różnych przesłanek jednocześnie (ta sama rodzina mogła być ujęta w tabeli przy kilku pozycjach). Aby uzyskać pomoc ze strony GOPS rodzina lub osoba ubiegająca się o pomoc musi spełnić co najmniej dwie przesłanki tj. po pierwsze dochód osoby lub rodziny nie może przekroczyć kryterium ustawowego, po drugie musi wystąpić co najmniej jedna przesłanka, o której mowa w ustawie o pomocy społecznej.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wspiera osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Dla porównania warto dodać, że powody korzystania z pomocy społecznej były podobne do występujących rok wcześniej.
W 2024 r. pomocą społeczną w postaci świadczeń pieniężnych i niepieniężnych objęto 419 osób w 264 rodzinach.
Piecza zastępcza
Usługi opiekuńcze
„Asystent Rodziny”
„Opieka wytchnieniowa”
„Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej”
„Posiłek w szkole i w domu”
działania podejmowane w związku ze wsparciem rodzin, osób starszych i osób z niepełnosprawnością
Piecza zastępcza:
placówki opiekuńczo wychowawcze - 17 dzieci (koszt 514.440 zł),
rodziny zastępcze i rodzinny dom dziecka - 15 dzieci (koszt 161.494 zł),
4 placówki wsparcia dziennego - 63 dzieci.
Asystent rodziny:
ze wsparcia 2 asystentów rodziny korzystało 40 rodzin.
Całodobowe placówki stacjonarnej pomocy społecznej:
w domach pomocy społecznej przebywały 22 osoby (koszty poniesione przez Gminę na ten cel wyniosły 1.019.962 zł),
w schroniskach dla osób bezdomnych przebywało 21 osób, w tym 17 osób w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi (koszty pobytu osób bezdomnych w schroniskach łącznie wyniosły 413.110 zł).
Dzienny Dom „Senior–Wigor”:
Wójt Gminy współpracuje od 2015 r. ze Starostą Powiatu Puckiego w zakresie współfinansowania działalności Dziennego Domu „Senior–Wigor”, który jest zlokalizowany w Pucku przy ul. Żarnowieckiej 5,
w 2024 r. w placówce przebywało 7 seniorów z terenu Gminy Puck,
koszt dofinansowania w formie dotacji - pomocy publicznej dla powiatu ze środków Gminy wyniósł 10.764 zł.
Dzienny Dom Pobytu w Celbowie:
odpowiedzią na wciąż rosnące potrzeby działań skierowanych do seniorów w Gminie Puck, było utworzenie w 2021 r., w ramach Projektu „Kompleksowy system wsparcia miast i gmin powiatu puckiego w wieku senioralnym i ich opiekunów” - Dziennego Domu Pobytu w Celbowie,
w 2024 r. Ośrodek skierował do DDP łącznie 37 osób.
Usługi opiekuńcze:
w 2024 r. usługi w miejscu zamieszkania realizowano u 6 osób (Ośrodek wydatkował na ten cel kwotę 12.445 zł),
ponadto Ośrodek realizował wsparcie w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, którymi objęto 12 dzieci; usługi te są zadaniem zleconym gminie i są finansowane ze środków zleconych (w 2024 r. na ten cel wydatkowano 208.100 zł).
„Opieka wytchnieniowa”:
dodatkową formą wsparcia w zakresie opieki była realizacja Programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej „Opieka wytchnieniowa” – edycja 2024, który finansowany jest ze środków pochodzących z Funduszu Solidarnościowego,
z udziału w programie skorzystało 24 opiekunów sprawujących opiekę nad: 18 osobami dorosłymi i 6 dziećmi,
łączna liczba godzin pełnionych usług to 5.751,50 (koszt – 287.575 zł).
„Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej”:
drugim programem który był skierowany do osób z niepełnosprawnościami to Program „Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej” – edycja 2024,
z udziału w programie skorzystało 5 dzieci i 74 osoby dorosłe,
łączna liczba godzin pełnionych usług to 22.031,50 (koszt – 1.138.217 zł).
Składki na ubezpieczenie zdrowotne:
opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne obejmowało 146 osób należących do następujących grup:
141 osób pobierających zasiłki stałe i
5 osób objętych indywidualnym programem zatrudnienia socjalnego w Centrum Integracji Społecznej w Pucku,
Ośrodek łącznie wydatkował na powyższy cel 114.868 zł.
Zapewnienie posiłku oraz dożywianie dzieci:
tę formę wsparcia Ośrodek realizował w ramach wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania „Posiłek w szkole i w domu”,
na realizację programu wydatkowano ogółem 353.320 zł, z czego środki własne gminy wyniosły 70.664 zł, a dotacja z budżetu państwa 282.656 zł.
Zapewnienie posiłku, świadczone w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi:
otrzymały 2 osoby na kwotę 4.505 zł.
Zasiłki stałe:
świadczenia przysługujące osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, spełniającym kryteria ustawowe, stanowiących dochód bądź uzupełnienie dochodu tych osób,
zasiłki stałe otrzymywało 151 osób,
łączna kwota poniesiona na ten cel to 1.355.891 zł, sfinansowana w formie dotacji z budżetu państwa.
Zasiłki okresowe:
adresowane do osób i rodzin bez dochodów lub o dochodach niższych niż ustawowe kryteria oraz zasobach pieniężnych niewystarczających na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie lub brak możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego,
pomocą objęto 101 osób w 50 rodzinach,
przyznając 165 świadczeń na łączną kwotę 73.245 zł (63.185 zł z dotacji i 10.060 zł ze środków własnych).
Zasiłki celowe:
świadczenia skierowane na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej, przyznane w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, koniecznych i niezbędnych drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także na pokrycie kosztów pogrzebu,
w 2024 r. Ośrodek przyznał zasiłki celowe 3 rodzinom, na łączną kwotę 520 zł.
Poradnictwo specjalistyczne w formie pracy socjalnej:
ukierunkowane na rozwiązywanie różnych problemów dotyczących osób lub rodzin, powodujących określone dysfunkcje w ich życiu lub prowadzących do ich wykluczenia społecznego,
zostało skierowane do 202 rodzin.
Karta Dużej Rodziny:
Wójt Gminy Puck, w imieniu którego dyrektor GOPS realizował zadania wynikające z Programu, wydał 355 Kart Dużej Rodziny,
na koniec 2024 r. w Gminie Puck posiadaczami Karty Dużej Rodziny było 2.300 rodzin.
Aktywizacja osób bezrobotnych
z terenu Gminy realizowana jest m.in. poprzez udział tych osób w wykonywaniu prac społecznie użytecznych, które są jedną z form przeciwdziałania całkowitemu wykluczeniu z rynku pracy, łagodzenia negatywnych skutków bezrobocia, możliwości aktywizacji osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, a korzystających ze wsparcia pomocy społecznej,
prace społecznie użyteczne w 2024 r. pełniło 5 osób, przepracowały one łącznie 1290 godzin,
z tego tytułu otrzymały świadczenia w łącznej kwocie 15.175 zł (6.070 zł ze środków Gminy i 9.105 zł ze środków PUP).
Świadczenia wychowawcze:
ogółem w 2024 r. świadczenia wychowawcze wypłacono 7 rodzinom na 11 dzieci,
kwota zrealizowanych świadczeń wyniosła 26.915 zł.
Jednorazowe świadczenie „Za życiem”:
przyznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”,
w 2024 r. wypłacono 5 jednorazowych świadczeń na łączną kwotę 20.000 zł.
Fundusz alimentacyjny:
w 2024 r. do świadczeń z funduszu alimentacyjnego było uprawnionych 89 wierzycieli dla 133 osób uprawnionych,
ogółem wypłacono 1.321 świadczeń alimentacyjnych na łączną kwotę 620.080 zł.
Liczba wydanych decyzji i rozstrzygnięć ogółem - 6.184.
W ramach Programu „Czyste Powietrze” Ośrodek zajmuje się wydawaniem zaświadczeń dla osób fizycznych o wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka ich gospodarstwa domowego (po ustaleniu i zweryfikowaniu dochodu).
W 2024 r. wydano 418 zaświadczeń, w tym:
350 dla gospodarstw wieloosobowych i
68 dla gospodarstw jednoosobowych.
Dodatki mieszkaniowe są świadczeniem pieniężnym, którego celem jest pokrycie z funduszy publicznych części kosztów utrzymania lokalu.
W 2024 r. Ośrodek wypłacił 186 dodatków mieszkaniowych na łączną kwotę: 79.280 zł.
W pierwszym półroczu 2024 r. Ośrodek realizował zadanie dotyczące przyznawania i wypłaty dodatków osłonowych.
Ogółem w 2024 r. dodatki osłonowe wypłacono dla 1.385 gospodarstw domowych, na łączną kwotę 606.950 zł.
W 2024 r. Ośrodek kontynuował realizację zadania dotyczącego przyznawania i wypłaty refundacji podatku VAT dla odbiorców paliw gazowych.
Ogółem w 2024 r. wypłacono 140 refundacji, na łączną kwotę 48.608 zł.
W drugiej połowie 2024 r. weszła w życie ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego, regulująca kwestie przyznawania i wypłaty przez gminy bonów energetycznych.
W 2024 r. wypłacono bony energetyczne dla 1.116 gospodarstw domowych. Łączna kwota wypłaconych bonów energetycznych wyniosła 497.787 zł.
Działania GOPS z zakresu wspierania rodziny dotyczyły również kontynuacji pomocy obywatelom Ukrainy. Wsparcie realizowane w ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, realizowano z Funduszu Pomocy.
Zadanie to wprowadziła ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Nałożyła na gminę obowiązek udzielenia pomocy obywatelom Ukrainy, którzy po 24 lutym 2022 r. przekroczyli granicę z Polską i przebywali na terenie naszej Gminy. Wsparcia udzielono w następujących formach i kwotach:
jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 300 zł na osobę otrzymało 15 osób, na łączną kwotę 4.500 zł,
zasiłki stałe wypłacono 12 osobom na kwotę 29.943 zł,
opłacono składki zdrowotne za 10 osób,
1 osobę po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, skierowano do udziału w zajęciach Centrum Integracji Społecznej w Pucku,
Ośrodek sprawował nadzór nad realizacją praw i obowiązków opiekunów tymczasowych ustanowionych przez sąd opiekuńczy nad dziećmi, które przebywały na naszym terenie bez rodziców; pracownicy socjalni współpracowali z 2 opiekunami na rzecz 3 dzieci, obywateli Ukrainy,
zapewniono bezpłatną pomoc psychologiczną, którą objęto 137 dzieci oraz 37 osób dorosłych, wydatkowano na ten cel 45.267 zł; pomoc odbywała się w Rzucewie, Łebczu, Połchowie oraz Żelistrzewie.
Zadania realizowane ze środków Funduszu Pomocowego dla Ukrainy
Ochrona zdrowia to sektor, w którym zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany a dostępne środki często są niewystarczające dla zaspokojenia wielu potrzeb. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.
Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminy były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.
Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2024 r. wyniosły ponad 840 tys. zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.
W ramach poniesionych wydatków na przeciwdziałanie alkoholizmowi zapewniono funkcjonowanie
Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych:
w 2024 r. odbyło się 35 posiedzeń Komisji,
do Komisji zgłoszono 21 nowych osób mających problem z nadużywaniem napojów alkoholowych,
przeprowadzono 108 rozmów rozpoznawczo – motywujących,
Komisja wszczęła procedurę "Niebieskie Karty" w dwóch rodzinach,
członkowie Komisji uczestniczyli w 183 spotkaniach Grup Roboczych Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Pucku.
Punktu Pomocy Rodzinie Gminy Puck:
w 2024 r. liczba przyjęć prezentowała się następująco:
poradnictwo i pomoc psychiatryczna - 110 konsultacji,
poradnictwo i pomoc psychologiczna – 152 konsultacji,
porady prawne (sprawy alimentacyjne, rozwodowe, o separację, opiekuńcze, dotyczące przemocy w rodzinie oraz eksmisji) – 11 porad,
konsultacje dla dzieci i młodzieży uzależnionej i współuzależnionej od alkoholu oraz ofiar przemocy - 144 konsultacji,
konsultacje psychologiczne dotyczące środków odurzających - 48 konsultacje.
Punkt Pomocy Rodzinie Gminy Puck działa od lutego 2003 r. i mieści się przy ul. Lipowej 3c w Pucku. Głównym zadaniem punktu konsultacyjnego było zapewnienie ogólnodostępnego wsparcia w uzyskaniu bezpłatnej i profesjonalnej pomocy psychologicznej, psychiatrycznej i prawnej, osobom uzależnionym od alkoholu, rodzinom dotkniętym problemem alkoholowym, ofiarom przemocy domowej i małżeńskiej z terenu Gminy Puck, z zachowaniem dyskrecji i anonimowości w zakresie świadczonej pomocy.
Grupy wsparcia:
spotkania odbywały się w cyklu tygodniowym i trwały po dwie godziny zegarowe,
w 2024 r. odbyły się dwa cykle spotkań.
Telefonu wsparcia:
linia służy osobom uzależnionym i współuzależnionym od alkoholu, doświadczającym przemocy w rodzinie, świadkom przemocy w rodzinie, doświadczającym aktów agresji i przemocy, opiekunom i dzieciom borykającym się z problemami,
to anonimowa i bezpłatna pomoc telefoniczna,
w 2024 r. udzielono 132 porady, w tym dotyczących: prób samobójczych – 9, problemów szkolnych – 21, problemów alkoholowych - 34, przemocy domowej – 25, cyberprzemocy i uzależnień od komputera i internetu – 12, porad dla specjalistów – 19. Inne - 12.
Na rzecz ochrony zdrowia w 2024 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.
Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.